CuBa du ký

Phần 1: Anh Trung Gonzalez.

Tháng 10/2018, Pti tổ chức đoàn đi học tập- kiến tập- Tham quan Mỹ- Mexico- CuBa.
Trải nghiệm mới lần này là Cuba. Mình nóng lòng, háo hức lắm vì chỉ biết xứ sở vùng Caribe này qua Cigar, truyền thông. Lần này được tới tận nơi, mục sở thị, hỏi sao không thích!
Toàn đoàn bay từ Mexico sang Cuba( nhập cảnh ở sân bay Havana) ấn tượng choáng váng đầu tiên là những dòng người nhập cảnh tay xách nách mang những nồi, niêu, xoong chảo, ti vi, điều hoà theo đường xách tay. Những thứ này chính ngạch mua chắc khó, nên giao dịch ở chợ đen.
Sau này mới nghe chợ đen của Cuba rất phát triển.
Khi tới thăm đại sứ quán Việt Nam, lời đầu tiên đại sứ Thành dành cho đoàn, nói thật mà như đùa: “ Chào mừng các bạn đã tới nước bạn, nơi gần như xa tận cùng thế giới..”
Choáng.

**********

Đoàn đặt dịch vụ ở khách sạn tốt nhất & với mọi chế độ cao, nghe đâu đây là một trong số ít khách sạn ở Havana có wifi. Tất nhiên, khi dùng Wifi giật cục theo từng Kb này, các điện thoại đều phải mang xuống dùng ngay ở lễ tân tầng 1, vì ở đây gần cột phát sóng.
Chuyện đi thăm thú Cuba còn dài, mình để ở phần sau, hôm nay nhớ & viết về anh Trung thôi.

*****************
Từ Mexico, nhận được điện thoại từ Cuba, đầu dây bên kia là một giọng rất ấm áp( giới thiệu tên là Trung) dặn dò một số điều và hẹn gặp tại ks khi tới Havana vào ngày mai.
Đến khách sạn, một người đàn ông chừng hơn 50 tuổi, cao gần 2 m, chủ động tới bắt tay, giới thiệu: “ Anh là Trung, được nhận lời nhờ đi cùng & phiên dịch chăm sóc đoàn Pti ở CuBa..”
Choáng..!!!
🤨


Anh Trung- người mình vẫn nghĩ là người Việt Nam sống tại Cuba lại là một Cuban 100%. Anh cao to như một con gấu, giọng nói ấm, trầm, phát âm tiếng Việt hay hơn cả Nguyễn Ngọc Ngạn. Cái bắt tay ấm áp luôn mở đầu cho những tin tưởng, tình cảm tốt đẹp.
Anh tên Cuba là Gonzalez, tên tiếng Việt do bạn gái của anh đặt cho- ý gửi lắm : anh yêu tôi thì nên Chung Thuỷ… song Chung Thuỷ không phải thế mạnh của anh, anh vẫn dùng âm “ Ung” song tiếp đầu tố là “ Tr”, đọc đầy đủ là “ Trung”. Trung thành, không Chung Thuỷ.
Anh công tác ở Bộ Quốc Phòng Cuba, biệt phái sang Việt Nam học từ cuối những năm 70, sau này tham gia đoàn đặc phái viên của nhà nước Cuba tại Việt Nam về các mảng dân sự: cầu đường, y tế… Anh sống, làm việc ở xứ ta hơn 20 năm. Đến năm 95 thì về nước hẳn, hết nhiệm vụ.
Tại Cuba, do hiểu Việt Nam , thành thạo tiếng Việt, anh còn tiếp tục làm phiên dịch cho các đoàn cấp cao của Đảng, nhà nước, chính phủ Việt Nam sang Cu Ba làm việc& thăm viếng. Anh khoe tôi album chụp cùng với những vị lãnh đạo nước ta với cảm giác không thể trân trọng, trìu mến hơn
**********************
Suốt những ngày hỗ trợ đoàn chúng tôi, anh Trung làm việc như một người lãnh trên vai sứ mệnh quảng bá những điều hay nhất về CuBa cho các bạn Việt Nam.
Anh là người chịu khó chụp ảnh nhất đoàn, chưa đủ: anh chụp & nghiêm túc nhắc nhở mọi người chụp, quay clip thật nhiều( đặc biệt là những cảnh đẹp, xe cổ, món ăn ngon). Anh bảo: “ để người ta có có cái nhìn đầy đủ về tổ quốc Cuba của anh”.
Anh trìu mến khi nói về tổ quốc, về tình hữu nghị Việt Nam- Cuba bao nhiêu thì giọng anh căng lên bấy nhiêu khi nói về Mỹ- “ nỗi niềm “ lớn nhất của anh và nhiều Cuban.
Anh bảo: “ Nhân dân Cuba một lòng hiểu rằng: Lịch sử không sai, nhân dân không sai, lãnh đạo không sai…chỉ là do chúng tôi chưa may mắn”. Tôi không biết nói gì thêm, lặng lẽ xơi nốt chỗ cơm với đậu đỏ , đậu đen trong phần ăn của mình.
**** Các bữa ăn của đoàn Việt Nam được đặt theo tiêu chuẩn 4 sao, song thịt cá nhìn chung là ít. Không phải do đoàn chủ ý ăn chay, mà vì hiếm chất đạm thật. Như anh Trung nói: “ Gạo – Cuba ko thiếu, Khoai tây – Càng không thiếu- Đậu đen: nhiều ăn ko xuể, chỉ có thịt- đạm động vật là…. sắp có đủ”.
Kỳ lạ là ở đây , ai cũng khoẻ mạnh, nam giới người chắc như cây lim, đẹp như tượng, nữ giới tròn lẳn, mắt – sâu, quyến rũ như diễn viên trong các phim có yếu tố Caribe mình xem.
*******************
Anh Trung nghiện thuốc lá nặng như mình & anh Tân ( thành viên đoàn) , khi dừng chân trên đường thăm thú, có chỗ nạp nicotine, mình hút- anh cũng hút. Thuốc anh dùng mùi vị rất nặng. Tò mò& theo phép quen, mình nhờ anh mua một cây thuốc lá Cuba. Gửi cho anh 50 usd, mua xong anh gửi lại 44 usd tiền thừa. Cả cây thuốc 10 gói hết có 6 usd, một bao thuốc tính lẻ có 10 000 vnd, được cuốn từ vụn của lá cigar, hút nặng là vì vậy.
Sinh & sống ở đất cigar, mà mình với anh Tân mời Cigar, anh Trung Gonzalez nâng niu trân quý lắm. Bập bập khoan khoái từng hơi, anh bảo: “ ở đây, người bình thường như anh không có điều kiện dùng loại này, đây là mặt hàng xuất khẩu, mang ngoại tệ về.” Ở Cuba, xuất khẩu đường, thuốc lá, thuốc vacine- những hàng về nông sản, dược..là chủ đạo.

***************
2 ngày cuối, đoàn di chuyển xuống một resort ở biển Varadero , cách Havana chừng 2h chạy xe. Nghe đâu đây là nơi chỉ dành cho khách du lịch có tiền và giới nhà giàu.
Chốn đặc biệt , cũng là những ngày cuối hành trình, bạn Mai phó đoàn & chị Đào( thành viên đoàn) muốn tổ chức tiệc chia tay và sinh nhật cho anh Tân ở khoảnh sân cạnh bể bơi trong khuôn viên Resort.


Sự việc tưởng đơn giản, trao đổi với phụ trách nhà hàng là xong. Song đời không phải lúc nào cũng như mơ, nghe xong yêu cầu, chức sắc nhà hàng mặt nghiêm trọng, căng thẳng, chạy đi tìm người cấp cao hơn báo cáo sự việc- một sự việc theo đánh giá là rất nghiêm trọng.
Yêu cầu của đoàn Pti được đưa lên trưởng phòng kế hoạch vận hành, rồi từ trưởng phòng lên quản lý khối( General Manager) , từ đó lên tai ông giám đốc ( Ceo) Resort.
Lệnh truyền xuống từ giám đốc:” Tuyệt đối không được, vì lịch sử 37 năm truyền thống của Resort, chưa một đoàn nào kê bàn ghế ăn bên ngoài phòng ăn. Nhân viên Resort không được đào tạo phục vụ khách cạnh bể bơi… nhỡ có sơ sảy gì, các bạn Việt Nam buồn, như vậy là ảnh hưởng tới tình cảm tốt đẹp giữa …2 người bạn chí tình Viet Nam- CuBa.”
Bí quá, mình mách anh Trung. Hy vọng theo lối nhà mình “ nhất quen, nhì thân” , anh lại là người của chính phủ, sẽ giúp được đoàn, được mình.
****************
Anh Trung nghe kỹ chuyện, suy nghĩ lung lắm. Thận trọng & ngay ngắn, anh đứng lên – vỗ vai tôi như chính uỷ động viên lính trinh sát: “ Anh ủng hộ các em, đây là cũng là ngày cuối, các em cần có kỷ niệm không thể quên trên tổ quốc anh.”
Anh nhận lời, đi gặp từng người có trách nhiệm từ nhỏ tới lớn trong Resort. Là bậc thầy về công tác dân vận, anh gặp từ ông làm bếp đến cô phục vụ bàn, tới anh phụ trách về điện nước.. anh đả thông tư tưởng của quần chúng rồi mới tiếp cận lãnh đạo.
Trước khi gặp ông giám đốc Resort, anh về phòng, vận bộ trang phục đẹp nhất trong vali mang theo, đi giày Moka. Khổ thân, trời nóng hơn 40 độ ở Cuba, mặc nguyên cây, nguyên bộ thật sự là nỗi khủng khiếp. Anh hy sinh tới mức xả thân.
Mình lẹp kẹp đôi tông, chạy theo ( nhỡ có sự cố gì thì còn nhảy vào). Trong 10 năm lãnh các đoàn tham quan- học tập từ Á sang Âu, sang Mỹ, lần đầu tiên mình chứng kiến một cuộc nói chuyện 3 giờ đồng hồ giữa 2 người đồng chí. 2 bên mặt đỏ tía tai, sử dụng tất cả ngôn ngữ từ hình thể cho tới phi hình thể… thiếu mỗi .. lao vào nhau. Nói chuyện từ hành lang chưa đủ, 2 ông kéo nhau vào phòng, chưa xong lại kéo nhau ra hành lang… vừa đi vừa nói, vừa ngồi vừa nói, vừa đứng vừa nói… như một bản giao hưởng. Mình hoảng, ra cuối hành lang châm thuốc hút, chờ kết quả.
Đi cùng anh gặp lãnh đạo Resort từ 13h chiều. 16h mới xong việc, tóc tai bù xù( dù còn rất ít tóc) anh thông báo:
– em Phương ạ, kinh nghiệm của anh đã đúng. Chỉ có tinh thần cách mạng mới có thể giải quyết mọi chuyện”
Lời anh nói như sấm dồn bên tai, mình nghĩ” kê bàn ăn bên bể bơi mà phải có tinh thần cách mạng, sao ngộ vậy nhỉ??
Hỏi lại nguyên do, anh bảo: Anh thuyết phục mãi bằng lý, không xong- bằng tình, không xong. Câu cuối anh nói như hạ lệnh với ông giám đốc:
” …Ngày trước đồng chí Hose Mati đã phát biểu: Cách mạng là gì? Là đổi mới. Các đồng chí làm cách mạng cũng phải là những người có tinh thần đổi mới”
“…37 năm chúng ta phục vụ ăn trong phòng kín, giờ có các bạn Việt Nam sang chơi, chúng ta tổ chức tiệc cho họ ở cạnh bể bơi, cá nhân tôi thấy tốt.. tôi cho rằng: đây chính là cơ hội để đổi mới. Các đồng chí đừng ngại mình làm không tốt, hôm nay làm chưa tốt, mai sẽ tốt hơn.. 15 năm nữa sẽ tốt đẹp.. chỉ có vậy chúng ta mới thành công….”
“…Đừng sợ, vì đây chính là tinh thần bất diệt của đồng chí Hose Mati, đã được chủ tịch Fidel và các đồng chí lãnh đạo khác kế thừa..”
*********

Bang giao hữu nghị giữa 2 quốc gia, sự mến chiều khách quý, tinh thần cách mạng … đã giúp đoàn Pti có một buổi tiệc vui hết nấc … ở cạnh bể bơi. Anh Trung Gonzalez mãn nguyện – hạnh phúc, bập bập thổi khói cigar anh Tân tặng suốt buổi tiệc. Anh uống nhiều rượu Rum, mình chưa thấy ai uống được rượu nhiều Rum như anh mà không say loạng quạng.
Anh vui vì công sức của anh được đền đáp. Anh vui vì đã thuyết phục được Resort thay đổi một điều rất nhỏ sau 37 năm.
Chúng tôi vui vì hôm đó là sinh nhật anh Tân và vì …thấy anh Trung vui.🍺🍺🍺

*************
Sáng nay, ngồi cạnh bể bơi … nhớ tới bữa tiệc ở Varadero năm rồi.❤️❤️❤️
Mấy chuyện rất nhỏ kể nhớ về anh Trung- Gonzalez. Các anh chị em tg đoàn tháng 10/2018 luôn nhắc tới anh, nhớ anh, chúc anh luôn khoẻ mạnh.💪💪💪
Mình sẽ gặp lại anh Trung vào năm sau với đoàn kiến tập tiếp theo của Pti.💋💋💋

#Cubakyniem
#thamquankientap

*********

English version

Journey to Cuba.

Part 1:Trung Gonzalez

In October 2018, Pti organized a study tour American – Mexican – CuBa. And Cuba was new destination for me. I was super excited because I have known Cuba through Cigar and media and this time I could have my own experience, watch eveything by my own eyes, and I was like, exihilarated, why not?.
Our team had flight from Mexico to Cuba (entry at Havana airport). The first feeling of shock was the line of immigrants carrying pots and pans, television and air-conditioner. These things can not be purchased officialy so they are hand-carried and traded on the black market. Black market is very developed in Cuba.
Paying a visit to Vietnamese embassy here, the first word that Thanh , Ambassador, told us, truthfully but jokingly: “Welcome to the end of the world.”
I got shocked!
We booked a hotel with the best service and it is said that that hotel is one of the only 3 hotels in Havana using wifi. And of course, when using Wifi with low Kb, we must use phone at the first floor reception, because it is near the broadcasting column. It is such a long story in Cuba, but I will write about it in the next parts, this is written to Mr. Trung.

*****************
In Mexico, getting a phone from Cuba, the other end is a very warm voice (introducing the name as Trung), gave me some advice and made an appointment in Havana the next day. Arriving at the hotel, a man who was over 50 years old, nearly 2 m tall, took the initiative for hand shake “I am Trung, receive the invitation to accompany you and interprete for Pti team in CuBa “
Got shocked again!
Mr. Trung – who I thought is Vietnamese living in Cuba- is a Cuban actually. He was as tall as a bear, warm and deep voice , pronouncing Vietnamese even better than me. The warm handshake is always the beginning of good belief and feelings. His name is Cuba Gonzalez, the Vietnamese name is given by his girlfriend – with a meaning that: he loves me so you shall be faithful (Chung Thủy) … but Chung Thủy is not his strength, he still uses the pronunciation “Ung” and add “Tr”, the full reading is “Trung”. Loyal, not faithful.
He worked in the Cuban Ministry of Defense, was sent to Vietnam for studying from the late 1970s, later joined Cuba’s special envoy on civilian areas: road and bridge, health … He lived, worked in Vietnam for more than 20 years. By the year 95, he returned to his country, out of duty. In Cuba, due to his understanding about Vietnam, his fluency in Vietnamese, he continued to work as an interpreter for high-level delegations of the Party and the State, the Vietnamese government going to Cuba for work & visit. He showed me the album taken with the leaders of our country with the feeling of cherishment and affection.
During the days accompanying us, Trung worked as a leader on the mission to promote the best things about CuBa to Vietnamese friends.He was the one who took the most photos: he took photos seriously and reminded people to shoot and record video as much as possible (especially beautiful scenes, classic cars, delicious food). He said: “Let people have a full perspective about my Cuba homeland”.
He was affectionate when talking about his country, the friendship between Cuba and Vietnam,his voice was so intense when talking about America – his greatest “passion” and many Cuban. He said: “The Cuban people have a understanding that: History is not wrong, people are not wrong, leaders are not wrong … just because we are not lucky.” I did not know what to say, quietly finishing the rice with red beans, black beans in my dish.

***************

**** Vietnamese meals are set to a 4-star standard, but fish & meat generally are in small portion. Not because we are vegetarians, but protein is not enough. As Mr. Trung said: “Rice – Cuba does not lack, Potatoes – no shortage – Black beans: too much to eat, only meat – animal protein is … about to be enough”. But it is strange that everyone is healthy, men with chisel muscles and women with round shape, deep eyes and attrative actors in Caribbean films.
Mr. Trung is a smoker, like me & Mr. Tan (one of our members), when stopping for a rest, time for nicotine loading, I smoke – and he smokes too. His cigarette has heavy taste. Be curious & due to habit, I asked him to buy a Cuban tobacco. Gave him 50 usd, he gave me 44 USD in change. The whole 10-pack box cost 6 usd, an odd is eq to 10,000 VND, rolled from the crumbs of cigar and causes strong taste.
Born & lived in cigar land, but when Tan and I invited him a cigar, Trung Gonzalez cherished it. Chilling with pleasure, he said, “This is not normally used here, this is an export product bringing in foreign exchange.” In Cuba, exporting sugar, cigarettes, vacine drugs – farm products is mainstream.
In the last 2 days, we moved to a beach resort in Varadero, about 2 hour driving from Havana. This is a place for tourists with money and rich people. That is special and, also the last day of the journey, Mai, deputy team leader & Dao (our member) wanted to organize farewell and birthday party for Tan in the courtyard next to the swimming pool in the Resort campus.
It sounded simple that we just needed to talk to the restaurant manager. But life is not always like a dream, after listening to the request, the person in charge looked like stressful and looked for the one in upper level. Our request was passed to operation planning dept, then, General Manager , and finally CEO of the resort. “Absolutely not, because in 37 years, no one has set up tables and chairs to eat outside the dining room. Resort staff are not trained to serve guests next to the pool … if there is anything wrong, the Vietnamese friends are sad, so it affects the good feelings between … 2 close friends Vietnam- CuBa. ” said CEO.
I had no choice , then I asked Trung for help, hopefully that he, a member of the government, could help us. Trung listened carefully, looked like having deep thought. In cautious & straightforward manner, he stood up – pat my shoulder like a commissar ,said: “I support you, this is also the last day, you need an unforgettable memory in our country”. He accepted the invitation, went to meet each responsible person from lower to upper level in the resort. As a master on civil affairs, he has met thousands of people from cooker to waitress, person in charge of electricity and water .. he informed the masses and then, approached the leader.
Before meeting the director of the resort, he went to his room, dressed in the best outfit in the suitcase, and Moka shoes. It was more than 40 degrees hot in Cuba and it was such a terrible feeling to wear all that stuff. I wore flip flop and run after him (just in case if there was anything wrong). In my career of guiding lots of study tour from Asia to Europe, US, for the first time I witnessed a 3-hour talk between two comrades. Two guys with the red face and burgundy ears, using all the language from the verbal to non-verbal language,talked from the hallway to the room and from the room to the hallway, walking while talking, sitting and talking … like a symphony. I was a little bit scared, went to the end of the hallway smoking cigarettes, waiting for the results.
Accompanying him to meet the resort manager from 1pm, finished at 4pm, his hair was kinda messy (in spite of few hair), he announced:
– Phuong, my experience is correct. There is nothing revolutionary spirit can not solve”.
His words sounded like thunder in my ears, I thought, “Having a table by the pool needs revolutionary spirit, weird?!!”.I asked him for the reasons, he explained: He persuaded him by all means but no result , then he said like a command:
“…Hose Mati previously said: What is revolution? It is innovation. The revolutionary comrades must also be spiritually innovative people. ”
“ In 37 years we have served guest in a close room, Vietnamese friends come to visit, we arrange a party for them by the pool, I feel good, in my opinion.I think this is an opportunity to innovate. Do not hesitate and be afraid that something will go wrong, today is not good, tomorrow will be better .. 15 years will be much better .. only then will we succeed …. Don’t be afraid, because this is the immortal spirit of comrade Hose Mati , succeeded by President Fidel and other leaders.”

*********
The friendship between the two countries, the hospitality, the revolutionary spirit … helped the PTI team have a fun party by the pool. Mr. Trung Gonzalez was satisfied – happy, and enjoyed cigar Tan presented during the party. He drank a lot of rum, I have not seen anyone drinking much Rum like him but no getting drunk.
He was happy because his effort was paid off and he was glad to convince the resort to change a very small thing after 37 years. And we were happy that it was Tan’s birthday and because … he was happy.
This morning, sitting by the pool and missing the party in Varadero last year, very small things to remember about Trung-Gonzalez. We, trainees joining study tour in October 2018 still talked about him, missed him and wished him well. I look forward to seeing Trung again next year in the PTI’s next study tour.

Bài viết khác