Đọc sách hiệu quả

Bất cứ một môn hay chuyên đề nào tôi đảm nhiệm, khi hướng dẫn học tập buổi đầu tiên cho người học , đều giới thiệu một số quyển sách liên quan tới nội dung chia sẻ/ giảng.
Vấn đề sau đó là: Người học có đọc không? Đọc có đúng không.
Đọc sách có phương pháp tốt sẽ đỡ ngại … đọc, không cắc …bụp, hiệu quả với người đọc và làm tác giả cuốn sách đó …mãn nguyện.
Trả lời email của nhiều bạn, tôi gom lại các ý sau đây thành 8 điều có thể tham khảo trong việc lựa & đọc sách tốt hơn:

1. Lựa đúng sách.
Đọc sách của đúng tác giả hay cũng như thưởng thức một món ăn của người đầu bếp giỏi. Rất sướng. Khổ nỗi, tác giả bây giờ nhiều mà ít tác phẩm hay.
Vậy nên nếu có một người có kinh nghiệm về sách chỉ bảo cho trước là nhất. Nếu chưa được vậy thì:
– [ ] Chọn lựa nhà xuất bản chính thống& uy tín.
– [ ] Đừng bị tiêu đề hớp hồn, tác giả viết dở thường giật tít hay. Hãy chịu khó mở một số trang, chương , đoạn :đọc 20 dòng đầu tiên xem văn phong, ý tứ, nội dung có ổn không( đặc biệt là lời nói đầu hay mục lục)
– [ ] Sử dụng một số trang review sách uy tín.

2. Đọc sách & sự tĩnh lặng
Một số bạn tai vừa nghe nhạc vừa đọc sách, tôi rất khâm phục- cho rằng có thể đó là thói quen của người đó nên não bộ thích nghi được.
Số “ thường thường” còn lại, trong đó có tôi – nên đọc trong sự tĩnh lặng. 30 phút cho tới 1 giờ mỗi ngày thôi – vào quãng thời gian chỉ có mình ta, không ai quấy rầy, rất lặng. Ít nhất sẽ có được sự tập trung & hết mình với hoạt động đọc.
Thật chán khi vừa chơi với trẻ con vừa lướt facebook, vừa đọc sách lại phải nghe điện thoại. Rõ ràng không việc gì ra môn ra khoai.

3. Uống nước đầu nguồn
Nếu có ngoại ngữ thì nên cố gắng đọc nguyên bản- nguyên văn. Không phải ai cũng có khả năng dịch & là tác giả số 2 của quyển sách gốc như cụ Dương Tường, Cao Xuân Hạo, Nguyễn Hiến Lê. Những bậc cao nhân đó thực sự là tác giả số 2 ( mặc dù là người chuyển ngữ).
Có người bảo: tôi muốn đọc nguyên bản nhưng không biết Tiếng Anh..tôi lại nghĩ rằng: Nên coi đây là một cơ hội, vừa đọc sách, vừa học thêm ngoại ngữ, thích thú vô cùng. Như ông nội tôi , 70 tuổi vẫn học một ngoại ngữ thứ 6 chỉ để dạy cháu trong nhà.

4. Đọc đi đọc lại
Ngày bé cho tới lớn lớn, nhớ lại chắc có lẽ tôi đọc những truyện như “ Hai Vạn Dặm dưới đáy biển” “ Tiếng gọi nơi Hoang Dã” “ Đất rừng Phương Nam”… chắc có lẽ tới vài chục lần.
Giờ lúc nào rảnh đọc lại vẫn thấy thích, cảm giác như được hồi tưởng với ký ức đẹp , lại thêm những góc nhìn, suy nghĩ mới.
Đó là truyện, tiểu thuyết: đọc không áp lực, có tuyến, có nhân vật, tình tiết… vẫn nên đọc lại nhiều lần. Huống gì với sách chuyên môn, khảo cứu, khoa học,triết học – đọc một lần chưa dễ gì hiểu hết. Vậy nên khi đọc lại nhiều lần như ruộng đất được cày xới nhuyễn , làm sáng những điều mình chưa tỏ, khám phá được điều sâu thẳm bên trong, lại còn rèn được thói quen kiên trì, cẩn trọng.

5. Nên đọc cao hơn tầm hiểu biết của mình
Phải nói rõ điều này vì trong các lớp tôi đã gặp không ít người “ khăng khăng nghĩ rằng mình không làm được: Em chưa đọc nên không dám đọc, em không dám lên thuyết trình..” do ngại, sợ … vân vân các lí do.
Chơi với người hiểu biết , mình hiểu biết thêm, chơi với bạn xấu thì mình dễ tệ hại. Sách cũng như vậy thôi. Vậy từ giờ bạn đừng ngại khi có người khuyên nên đọc sách triết học hay tư tưởng …. nhé, nếu không sẽ mãi không tiến bộ mau mau được đâu.

6. Đối thoại cùng tác giả
Nghe khác lắng nghe. Nói khác với thuyết trình. Vậy đọc sách là : Thưởng thức, Nhâm Nhi, Đối thoại cùng tác giả.
Ta lấy 3 cái bút mầu đỏ, xanh & bút chì. Đoạn nào hay ta tán thưởng tác giả bằng gạch dưới mầu xanh, đoàn nào quan trọng , cần lật lại vấn đề ta gửi một gạch dưới mầu đỏ, thỉnh thoảng ta thêm vào lề cuốn sách những suy nghĩ, cảm nhận, ghi chú của mình bằng bút chì.
Tôi trộm nghĩ: Tác giả sẽ không giận bạn do bôi đủ thứ mực mầu vào bản in đâu, trái lại họ sẽ rất khoái khi tìm ra thêm một người bạn để cùng trò chuyện.

7. Không bỏ qua “ Món khai vị”
Món khai vị ở đây là “ Lời nói đầu” & Mục Lục. Nhiều người quên màn chào hỏi , làm quen này mà cứ chăm chú vào món chính.
Này nhé, phần lời mở đầu cho mình nhìn thấy đường lỗi, gửi gắm, mong muốn, nỗi niềm của người tác giả. Mục lục cho ta biết cấu kết , đường nét chính yếu của tác phẩm.
Món khai vị này giúp mình về nhiều phương diện như roadmap hệ thống hoá những điều mình sắp tiếp cận, nhớ lâu hơn, mạch lạc về tư duy. Thêm nữa: ai đã quen với việc đọc : việc tham khảo lời nói đầu và mục lục hàm lượng quyết định mua quyển sách ( mới) lên tới 80% đấy.

8. Đọc xong nên viết lại.
Viết lại chứ không chép lại hoặc tổng kết lại. Viết : biểu hiện lại cảm xúc, suy nghĩ của mình khi đọc xong, những điều đối thoại cùng với tác giả bằng 1 sự trân trọng, cảm mến.
Rõ ràng không nên viết quá nhiều & dài, 10 dòng / 8 điều/ 5 giá trị/ 3 kết luận/ 1 thông điệp là đủ.
Vậy chúc bạn có những giây phút thú vị người bạn mới- những cuốn sách hay- những người bạn tuyệt đối không bao giờ bỏ rơi chúng ta.

NHPhuong

Bài viết khác